Wsparcie z programu „Aktywny Rodzic” trafiło już do ponad 272 tys. dzieci. ZUS wypłacił świadczenia na ponad 317 mln zł. Kolejne wnioski są sukcesywnie rozpatrywane. W okresie przejściowym w celu zapewnienia ciągłości wypłaty świadczeń, rodzicom którzy mieli przyznane prawo do Rodzinnego Kapitału Opiekuńczego (RKO) i złożyli wniosek o jedno ze świadczeń z programu „Aktywny Rodzic”, kontynuowano wypłatę RKO do czasu rozpatrzenia wniosku. Po przyznaniu nowego świadczenia z programu, środki z RKO będą podlegały rozliczeniu.

Program Aktywny Rodzic obejmuje trzy świadczenia: „Aktywnie w domu” , „Aktywnie w żłobku” oraz  „Aktywni rodzice w pracy”. Dwa pierwsze z nich zastąpiły odpowiednio  Rodzinny Kapitał Opiekuńczy oraz dofinansowanie żłobkowe. Warto jednak pamiętać, że prawo do wszystkich świadczeń z programu „Aktywny Rodzic” jest uzależnione od wcześniejszego pobierania świadczenia RKO.

Aktywny rodzic a RKO
Rodzice, którzy nie wykorzystali pełnej puli 12 tys. zł., mogą ubiegać się o jedno z trzech świadczeń w ramach nowego programu: „Aktywnie w żłobku”, „Aktywni rodzice w pracy” oraz „Aktywnie w domu”. Należy jednak pamiętać, że łączna kwota świadczeń: RKO oraz „Aktywnie w domu” nie może przekroczyć 12 tys. zł na jedno dziecko. W przypadku przyznania świadczenia z programu „Aktywny Rodzic”, prawo do RKO zostanie uchylone, a rodzic nie będzie już mógł ponownie wrócić do pobieranego wcześniej świadczenia RKO. 

Jeśli natomiast rodzic pobierał RKO w kwocie 1 tys. zł miesięcznie i nadal chce je otrzymywać, nie może w tym czasie złożyć wniosku o żadne z nowych świadczeń. W takim przypadku zachowa prawo do wcześniej nabytego świadczenia, aż do momentu wypłacenia całej kwoty 12 tys. zł lub ukończenia przez dziecko 35. miesiąca życia.

Ciągłość wypłaty świadczeń

Jako że nie można pobierać za jeden miesiąc dwóch świadczeń, RKO wypłacony za miesiące, za które zostało przyznane świadczenie z programu Aktywny Rodzic, podlega rozliczeniu z ZUS. O braku możliwości jednoczesnego pobierania świadczeń z programu Aktywny Rodzic i RKO, ZUS informował rodziców już w sierpniu, wysyłając do nich na PUE/eZUS pismo z informacją, że decyzja co do wyboru konkretnego świadczenia leży po stronie rodziców.

Po przyznaniu prawa do nowego świadczenia ZUS wydaje decyzję o uchyleniu prawa do RKO i konieczności rozliczenia RKO wypłaconego w trakcie trwania procedury rozpatrywania wniosku.

Rozliczenie nadpłaconego świadczenia
Rodzice 4-5 grudnia br. otrzymali na PUE ZUE (eZUS): informację o przyznaniu prawa do świadczeń z programu „Aktywny Rodzic” i decyzję o uchyleniu prawa do RKO oraz możliwych sposobach rozliczenia nadpłaconego świadczenia RKO. 

ZUS uchylił prawo do świadczenia  RKO na ok. 42 tys. dzieci w związku z przyznaniem od  października 2024 r. prawa do jednego ze świadczeń z programu „Aktywny Rodzic”.

Nadpłaconą kwotę RKO klienci mogą rozliczyć z ZUS, dokonując jednorazowej wpłaty na rachunek ZUS albo w ratach. Wpłaty należy dokonać na numer rachunku bankowego, z którego ZUS przekazał przelew ze świadczeniem, a w tytule przelewu należy wprowadzić dane które były w tytule przelewu otrzymanego z ZUS z kwotą RKO.

Są to następujące dane:

• imię i nazwisko dziecka;
• numer sprawy widoczny w przelewie przychodzącym (np. przykład przelewu z 20.11.2024 r. „TO010000C241120TRK/numer sprawy”) jest to ciąg cyfr znajdujący się po znaku „/”;
• informacja, za jaki okres i jakie świadczenie jest zwracane „zwrot świadczenia RKO za okres MM RRRR”.

Nadpłaconą kwotę RKO  ZUS może również  potrącać miesięcznie z bieżących świadczeń dla rodzin np. ze świadczenia wychowawczego 800+ albo ze świadczenia przyznanego z programu Aktywny Rodzic. Rodzice mogą uzgodnić z ZUS wysokość miesięcznych rat potrąceń z bieżących świadczeń.  O preferowanym sposobie rozliczenia klienci mogą poinformować ZUS na formularzu POG przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS/eZUS.

Postępowania wyjaśniające
Jeśli w sprawie wniosku o świadczenie Aktywny Rodzic nadal trawa postępowania wyjaśniające, do czasu przyznania świadczenia z nowego programu, w celu zachowania ciągłości wypłat ZUS będzie wypłacał RKO. Dopiero po przyznaniu nowego świadczenia ZUS wyda decyzję o uchyleniu prawa do RKO i konieczności rozliczenia z ZUS RKO wypłaconego w trakcie trwania procedury rozpatrywania wniosku.

Możliwa rezygnacja z RKO przed przyznaniem nowego świadczenia|
Jeśli rodzic złożył wniosek o świadczenie z programu „Aktywny Rodzic” i nie został on jeszcze rozpatrzony, może zrezygnować z dalszego pobierania RKO. W takiej sytuacji należy poinformować o tym ZUS na formularzu POG przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS/eZUS na 7 dni przed terminem, w którym rodzic zawsze otrzymywał RKO na konto. Może się jednak zdarzyć, że rodzic zrezygnował z pobierania RKO, ale otrzymał decyzję odmowną w odniesieniu do świadczenia z programu „Aktywny Rodzic”. Dotyczy to np. odmowy przyznania świadczenia „Aktywni rodzice w pracy” z powodu braku wymaganej aktowości zawodowej jednego z rodziców. W takiej sytuacji rodzic nie będzie mógł już ponownie przejść na świadczenie RKO, jeśli już raz z niego zrezygnował. Będzie natomiast mógł ubiegać się o świadczenie „Aktywnie w domu”. W takim przypadku najlepiej poczekać na informację o przyznaniu nowego świadczenia, a potem rozliczyć się z ZUS z nadpłaconego RKO.

Monika Kiełczyńska
Regionalna rzeczniczka prasowa ZUS 
województwa łódzkiego

 

attach_file Załączniki

Audiodeskrypcja (094).mp3

mp3

6,06 MB