AKTUALNOŚCI

04-03-2026

Krośniewice w hołdzie żydowskim sąsiadom – 84. rocznica likwidacji getta

Wczoraj, 3 marca 2026 roku, minęły dokładnie 84 lata od tragicznych wydarzeń, które na zawsze zmieniły krajobraz społeczny naszego miasta. Przy ulicy Kutnowskiej, w miejscu dawnego getta, odbyły się uroczyste obchody Dnia Pamięci o Krośniewickich Żydach.

Uroczystość, której Gmina Krośniewice była współorganizatorem, zgromadziła przedstawicieli władz samorządowych, instytucji kultury, organizacji społecznych oraz liczną grupę młodzieży i mieszkańców. Wydarzenie przy obelisku z tablicą pamiątkową poprowadził Adam Mikołajczyk - pracownik Urzędu Miejskiego w Krośniewicach.

Wystąpienie okolicznościowe wygłosił Grzegorz Dębski, członek Zarządu Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej (TPZK), przybliżając tragiczne losy społeczności żydowskiej Krośniewic. Szczególnym momentem było odczytanie przez regionalistkę i Liderkę Dialogu, Bożenę Gajewską, listu od Joela i Rity Rosenkranz – dzieci ocalałego z Holokaustu Sola Rosenkranza.

Nasz Tata, Sol, który wyjechał do Ameryki w 1946 roku, miał bardzo miłe wspomnienia z dorastania w Krośniewicach... Historia Żydów w Krośniewicach jest istotną częścią WASZEJ historii i dziękujemy za jej dzisiejsze uhonorowanie” – napisali w liście potomkowie dawnych mieszkańców ulicy Kutnowskiej 2.

Niezwykle poruszającym punktem programu było odczytanie przez uczniów Liceum Ogólnokształcącego listy nazwisk osób zmarłych i zamordowanych w krośniewickim getcie w latach 1941–1942. Warto je tutaj przytoczyć:

  • Ajzyk Abram Chaim
  • Ajzyk Fajga z d. Grabińska
  • Apel Izrael
  • Apel Salomon
  • Bagno Chana Fajga
  • Bagno Daniel
  • Bagno Minda
  • Bagno Szajna Dobrysz
  • Bagno Szlama Majer
  • Bagno Szmul Józef
  • Borensztain Szepsel
  • Hodys vel Hodes
  • Gajzler Chana Dwojra

Wykaz ten, opracowany przez IPN na podstawie ksiąg zgonów, przywrócił tożsamość ofiarom, które spoczywają na miejscowym cmentarzu żydowskim.

W obchodach udział wzięli m.in.: Burmistrz Krośniewic Katarzyna Erdman oraz Zastępca Burmistrza Krzysztof Urbański; Radni Rady Miejskiej: Marek Ratajski oraz Helena Wucke;
przedstawiciele TPZK: Wiceprezes Grażyna Baranowska oraz Grzegorz Dębski, Jadwiga i Andrzej Kubiakowie, Julita Szczepankiewicz; Dyrektor GCKSiR Piotr Adamczyk; delegacja Muzeum im. Jerzego Dunin-Borkowskiego; Delegacje Szkoły Podstawowej nr 1, Liceum Ogólnokształcącego, Przedszkola Miejskiego w Krośniewicach oraz Szkoły Podstawowej w Nowem.

Uczestnicy uroczystości otrzymali „Krośniewicką Jednodniówkę”, specjalne wydawnictwo przygotowane przez TPZK na tę okoliczność.

Składamy serdeczne podziękowania członkiniom TPZK i mieszkankom Krośniewic: Julicie Szczepankiewicz (Społecznemu Opiekunowi Miejsc Pamięci Narodowej), Jadwidze Woźniak oraz Wandzie Bajerskiej-Brodzie. Dzięki ich społecznej pracy w dniu 28 lutego miejsce pamięci oraz teren wokół obelisku zostały uporządkowane przed oficjalnymi uroczystościami.

Pamięć o żydowskiej społeczności, która przez pokolenia współtworzyła Krośniewice, pozostaje żywym elementem naszej lokalnej tożsamości.