Szanowni Państwo,

Osteoporoza, to choroba cywilizacyjna, która stanowi rosnące wyzwanie zarówno w Polsce jak i na świecie. Jest to choroba szkieletu prowadzącą do złamań kręgosłupa, kości szyjki udowej i kości przedramienia, które mogą wystąpić nawet po niewielkim urazie. Typowe dla osteoporozy są tzw. złamania niskoenergetyczne, czyli wywołane niewielką siłą. Z badań wynika, że co piąta kobieta i co trzeci mężczyzna powyżej 60 r.ż. umiera w pierwszym roku po złamaniu bliższego końca kości udowej. Zgodnie z nowym raportem NFZ (2023) większość osób w naszym kraju żyje z niezdiagnozowaną osteoporozą - szacuje się, że jest to ok. 1,62 mln osób, z czego 470 tys. powyżej 80. roku życia. W 2022 roku odnotowano 146 tys. złamań (w większości przypisanych osteoporozie). Wartość refundacji świadczeń z tego powodu wyniosła 795 mln zł, z czego 65% to środki przeznaczone na świadczenia z powodu złamań bliższego końca kości udowej! Dla porównania wartość refundacji świadczeń z powodu osteoporozy w 2022 roku wyniosła tylko 73 mln zł dla 220 tys. pacjentów. Powyższe wskazuje, że nadal leczymy ostre powikłania osteoporozy – złamania, zamiast postawić na profilaktykę, odpowiednią diagnostykę i wczesne leczenie osteoporozy, co pozwoliłoby na zapobieganie nadmiernym hospitalizacjom i przedwczesnym zgonom.

Istotną rolę w poprawie tej sytuacji mogą odegrać Samorządy Lokalne.

Samorządy mogą podejmować działania na rzecz podniesienia świadomości zdrowotnej lokalnego społeczeństwa na temat osteoporozy i jej skutków, kształtowania właściwych postaw prozdrowotnych dotyczących zmiany stylu życia i prawidłowego odżywiania, oraz usuwania „białych plam” na mapie potrzeb zdrowotnych w dostępności do wczesnej diagnostyki (FRAX, DXA) i leczenia osteoporozy. W założeniu rezultatem końcowym, wyżej wymienionych działań, będzie zmniejszenie zachorowalności z powodu osteoporozy, wczesne wykrywanie choroby i skuteczne jej leczenie, które zmniejszy liczbę złamań osteoporotycznych wśród seniorów.

Jednym ze skutecznych sposobów przeciwdziałania osteoporozie przez jednostki samorządu terytorialnego jest tworzenie i finasowanie lub współfinansowanie samorządowych programów profilaktyki zdrowotnej (PPZ)

(https://www.aotm.gov.pl/polityka-zdrowotna/instrukcja-planowania-wdrazania-oraz-realizacji-ppz/)

Zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 48d. Narodowy Fundusz Zdrowia może przekazać środki na dofinansowanie programów polityki zdrowotnej realizowanych przez jednostkę samorządu terytorialnego w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych w kwocie nie przekraczającej:

• 80% środków przewidzianych na realizację programu jednostki samorządu terytorialnego o liczbie mieszkańców nieprzekraczającej 5 tys.
• 40% środków przewidzianych na realizację programu jednostki samorządu terytorialnego.

Dofinansowanie programów polityki zdrowotnej jest także możliwe za pośrednictwem funduszu medycznego. Obecnie trwa ocena I naboru wniosków dot. profilaktyki osteoporozy ogłoszonego przez Ministerstwo Zdrowia: www.gov.pl/web/zdrowie/dofinansowanie-programow-polityki-zdrowotnej-realizowanych-przez-gminy-w-obszarze-edukacji-w-zakresie-osteoporozy-i-wczesnego-wykrywania-osteoporozy

Fundacja Wygrajmy Zdrowia od ponad 15 lat aktywnie współpracuje z jednostkami samorządu terytorialnego w obszarze profilaktyki i zapobiegania chorobom cywilizacyjnym. W ostatnich latach dzięki utworzeniu Samorządowych Koalicji na Rzecz Przeciwdziałania Osteoporozie przez jednostki samorządu terytorialnego i organizacje samopomocowe, wspólnie likwidujemy białe plany w dostępie do profilaktyki i diagnostyki osteoporozy, przeciwdziałając nadmiernym złamaniom kości, hospitalizacjom i przedwczesnym zgonom wśród seniorów. Obecnie w efekcie działań Koalicji działa 8 samorządowych wieloletnich (trzy lub pięcioletnich) programów profilaktyki zdrowia nakierowanych na przeciwdziałanie skutkom osteoporozy na każdym szczeblu samorządu terytorialnego:

• gminy (Kamienna Góra, Poznań, Kołobrzeg, Bielsko Biała)
• powiatu (wałecki, kołobrzeski, świdnicki)
• województwa (mazowieckie)

Służymy wsparciem edukacyjnym i merytorycznym przy tworzeniu i realizacji programów zdrowotnych w zakresie profilaktyki osteoporozy.